De adviezen over patiënten met (vermoeden van) bof in de huisartsenpraktijk zijn gebaseerd op informatie van het RIVM. Bof is al besmettelijk van 1 tot 2 dagen vóór tot 5 dagen nádat de zwelling van de wangen of slapen zichtbaar wordt. In 2020 werd vanaf april een scherpe daling van het aantal bofpatiënten waargenomen, mogelijk veroorzaakt bof door de maatregelen om verspreiding van het coronavirus te beperken.
Klachten door de bof worden in de praktijk symptomatisch behandeld. Passieve immunisatie met immunoglobuline is niet effectief in het beschermen tegen infectie met bofvirus. Er is geen specifieke behandeling voor bof beschikbaar. Als bof is vastgesteld, dan moet dit binnen 1 werkdag gemeld worden bij de GGD. Bij gevaccineerden ligt dit percentage hoger, zo’n 63-80% van de infecties.
De huisarts kan verder onderzoek doen en eventueel pijnstillers geven tegen de pijn. Een zwangere vrouw kan zich niet alsnog laten inenten tegen bof, omdat het vaccin levend, verzwakt virus bevat. Omdat je dan nog niets aan je kind merkt, kun je de besmetting van anderen niet voorkomen. Hierdoor ontstaat bij een ontsteking een dikke ‘hamsterwang’. Bof zorgt meestal voor een ontsteking van de speekselklier bij het oor. Na een inenting heb je nog een kleine kans om bof te krijgen, de kans op ernstige gevolgen is dan minimaal.
Andere informatiebronnen
In de meeste gevallen worden kinderen op 12 maanden gevaccineerd door Kind en Gezin en op 24 maanden wordt er op school door het CLB een tweede dosis toegediend. Kinderen in Vlaanderen krijgen 2 vaccinaties tegen mazelen, bof en rubella (MBR-vaccin). De vaccinatie tegen bof is opgenomen in het gratis basisvaccinatieschema. Er moet minstens 4 weken tussen de 2 dosissen van het MBR-vaccin zijn.
Symptomen bof
25% van de mannen die na de puberteit de bof krijgen, krijgt last van teelbalontsteking (orchitis). Wanneer iemand na de kindertijd de bof krijgt, heeft hij of zij een hogere kans op complicaties. Minder vaak voorkomende complicaties zijn encefalitis, gehoorverlies, pancreatitis en thyreoiditis.
De eerste symptomen treden 12 tot 25 dagen na besmetting op (meestal dagen), en verdwijnen meestal na een week. Bof is een virale infectieziekte waarbij typisch de speekselklier bij het oor ontstoken is. Voor de introductie van bofvaccinatie in 1987 schommelde het aantal sterfgevallen tussen nul en negen per jaar. Tussen 2009 en 2013 was er een toename van bof in Nederland, voornamelijk bij studenten bij wie ongeveer tweederde tweemaal gevaccineerd was.
- Tussen 2007 en 2009 was er een toename van het aantal bofgevallen in Nederland ( Wielders et al., 2011 Wielders, C.C.H., van Binnendijk, R.S., Snijders, B.E., Tipples, G.A., Cremer, J., Fanoy, E., Dolman, S., Struijs, J., Boot, H.J., de Melker, H.E., Hahné, S.J.M., Mumps epidemic in orthodox religious low-vaccination communities in the Netherlands and Canada, 2007 to 2009 (2011) ).
- Na de besmetting duurt het meestal twee tot drie weken voordat de ziekteverschijnselen beginnen.
- Tussen 2009 en 2013 was er ook een toename van de bof.
- Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Tot 1987 kreeg ongeveer 85% van de mensen als kind de bof. Op de website van thuisarts vindt u ook informatie over de bof. Iemand met de bof kan door niezen en hoesten iemand anders besmetten.
De zwelling van de parotis is maximaal na 2 à 3 dagen, en verdwijnt binnen een week, evenals de overige symptomen. Heel soms word je ernstiger ziek en krijg je een hersenontsteking. In 2020 was vanaf april een sterke daling van het aantal bofpatiënten te zien.
Bof in het eerste trimester van de zwangerschap
Dan kan het 2 tot 3 weken duren voordat u ziek wordt. Er bestaat geen specifieke behandeling tegen bof. Baby’s van 6 tot 12 maanden kunnen vervroegd worden gevaccineerd met het MBR-vaccin, indien ze op vakantie gaan naar een land met een mazelenuitbraak.
Een derde van de geïnfecteerde kinderen en volwassenen merkt niets van de ziekte, maar kan wel anderen besmetten. Het virus (een RNA (Ribo nucleic acid (Ribonucleïnezuur))-virus) gaat zo gemakkelijk over van de ene op de andere persoon, dat elk ziektegeval in een volledige vatbare populatie kan leiden tot 4-7 nieuwe besmettingen. Het bofvirus verspreidt zich door hoesten, via druppeltjes uit neus- en keelholte. Als je kind volledig is ingeënt, is de kans klein dat hij erg ziek wordt na contact met een kind dat bof heeft.